Sedma Škola za mlade Srebrenica održana je od 6. do 12. jula, u organizaciji Centra za postkonfliktna istraživanja (CPI), uz podršku Nacionalnog fonda za demokratiju (NED), Misije OSCE-a u Bosni i Hercegovini i Međunarodne komisije za nestale osobe – ICMP (sufinansiranje EU).
Učesnici su stigli u Sarajevo 6. jula, gdje su kroz aktivnosti upoznavanja koje je vodio naš tim izgradili prve veze jedni s drugima, nakon čega je uslijedila zajednička večera u Hotelu Saraj.
Škola je zvanično otvorena narednog dana govorima Damona Wilsona, predsjednika i izvršnog direktora NED-a, Aurelie Valtat, šefice Sekcije za evropske integracije, političke poslove, štampu i informisanje pri Delegaciji Evropske unije u BiH, te obraćanjem Velme Šarić, osnivačice i predsjednice CPI.
Nakon toga uslijedio je uvod u tranzicijsku pravdu, koji je vodio profesor Goran Šimić, dekan Pravnog fakulteta Univerziteta u Vitezu, a program se nastavio panel-diskusijom na temu ,,Izgradnja odgovornosti: međunarodni odgovori na naslijeđe Srebrenice”. Na panelu su učestvovali Agnes Picod (Ured visokog komesara UN-a za ljudska prava u BiH), Borislav Buljić (ICMP) i Klaudia Kuljuh (TRIAL International u Bosni i Hercegovini), a diskusiju je moderirala Leila Bičakčić iz Centra za istraživačko novinarstvo (CIN). Nakon povratka s ručka održana je radionica ,,Kako se sjećanje brani u javnom prostoru?”, koju je vodila Milica Pralica iz Udruženja Oštra Nula. Dan je završen posjetom Galeriji 11/07/95, prvoj memorijalnoj galeriji u Bosni i Hercegovini posvećenoj žrtvama genocida u Srebrenici.
Drugi dan škole održan je u Vijećnici u Sarajevu, a počeo je obilaskom ove historijske zgrade koji je vodila Ismena Čaušević iz Informativnog centra o MKSJ u Sarajevu. Učesnici su potom prisustvovali interaktivnom predavanju Nemanje Stjepanovića iz Međunarodnog rezidualnog mehanizma za krivične sudove (IRMCT) o sudski utvrđenoj hronologiji genocida, zatim predavanju o negiranju genocida i trijumfalizmu koje je održao Hikmet Karčić iz Instituta za istraživanje zločina protiv čovječnosti i međunarodnog prava Univerziteta u Sarajevu, a dan je zaokružen radionicom koju je vodio naš tim, posvećenom razvijanju zajedničkih omladinskih projekata na temu sjećanja, ličnih narativa historije i aktivizma.
Trećeg dana naši učesnici su otputovali u Podrinjski identifikacioni projekat ICMP-a u Tuzli, gdje su se sreli sa Draganom Vučetić, višom sudskom antropologinjom, i saznali više o značaju njihovog forenzičkog rada, identifikaciji hiljada žrtava, te njihovoj kontinuiranoj posvećenosti pronalaženju onih koji se još uvijek vode kao nestali. Iz Tuzle, naši mladi su stigli u Memorijalni centar Srebrenica u Potočarima, gdje su položili cvijeće na mezarju u znak sjećanja na žrtve genocida, a potom su prošli kroz vođenu turu kroz muzej i postavke Centra. Tokom obilaska, u Centar su stigli i kovčezi sa posmrtnim ostacima 10 identifikovanih žrtava genocida, pripremljeni za ukop tokom komemoracije 11. jula.
Tokom četvrtog dana škole, naši učesnici su se pridružili volonterima u berbi malina, u sklopu modela “solidarne ekonomije” organizacije Emmaus (uzgoj vlastitih usjeva radi održavanja narodne kuhinje i drugih humanitarnih projekata za zajednicu). Odatle su posjetili Dom za stare ,,Hatidža Mehmedović”, gdje su se susreli s nekoliko Majki Srebrenice koje danas žive u tom domu. Dom nosi ime rahmetli majke Hatidže Mehmedović, koja je u genocidu izgubila supruga i dva sina, i koja je do kraja života ostala neustrašivi glas pravde i istine u ime žrtava.
Peti dan škole obilježila je 31. komemoracija žrtavama genocida u Srebrenici. Naši učesnici su prisustvovali komemoraciji u Memorijalnom centru Srebrenica u Potočarima, stojeći uz hiljade ljudi okupljenih da odaju počast žrtvama genocida. Prošli su kroz mezarje u kojem počiva više od 8.000 muslimanskih muškaraca i dječaka, svjedočili ozbiljnosti i tuzi tog dana, te stajali u tišini zajedno sa preživjelima, porodicama i ljudima iz cijelog svijeta koji su se okupili da kažu: nikada nećemo zaboraviti. Nakon završetka komemoracije, naši mladi su se pridružili volonterima organizacije Emmaus u čišćenju Memorijalnog centra i mezarja Srebrenica.
Potom su prisustvovali otvaranju izložbe “Majke/Mothers” novozelandske umjetnice Nour Hassan, koju su razvili CPI i Pokret majki enklava Srebrenica i Žepa, uz podršku Rockefeller Brothers Fund-a i regionalnog projekta “Podrška EU izgradnji povjerenja na Zapadnom Balkanu”. Otvaranje je posebno obilježilo prisustvo Nejire Subašić-Hodže, unuke majke Munire Subašić i Emine Sinanović, kćerke majke Šuhre Sinanović, koje su se pridružile našim učesnicima i podijelile svoja sjećanja i iskustva odrastanja u posljeratnoj, poslijegenocidnoj Bosni. Također su učesnicima poklonile marame, kao dar Majki Srebrenice.
Posljednji dan škole zaokružen je dodjelom certifikata, kojima su naši učesnici nagrađeni za učešće – ne samo kao znak kraja programa, već kao početak zajedničke odgovornosti koju sada nose dalje: da pamte, da postavljaju pitanja i da rade na prevenciji u svojim zajednicama.
Hvala svima koji su ove godine dočekali naše mlade, kao i samim učesnicima na otvorenosti, radoznalosti i posvećenosti tokom ovog putovanja.